DOKKUM – De Friese kermissen staan dit jaar niet meer op diesel, maar op pure koppigheid en een thermoskan koffie van moeke. Waar vroeger de botsauto’s vrolijk rondjes draaiden, staan ze nu eerst tien minuten stil zodat de exploitant even kan uitrekenen of hij überhaupt nog winst maakt voordat de eerste bumper tegen een dorpsgenoot knalt.
Volgens bronnen uit de regio – en één man die altijd bij de poffertjeskraam hangt – zijn de brandstofkosten zo hoog dat sommige attracties inmiddels draaien op alternatieve energiebronnen, zoals “fertriet” en lichte wanhoop.
“Wy moatte troch,” zegt kermisbaas Sjoerd uit de Wâlden terwijl hij een aggregaat aait alsof het zijn laatste koe is. “It feest moat trochgean, mar de diesel tinkt dêr oars oer.”
Bezoekers merken het ook. De suikerspin is nog steeds roze, maar kost inmiddels zoveel dat men serieus overweegt om hem als belegging op Marktplaats te zetten. Kinderen mogen nog maar drie rondjes in de draaimolen, tenzij pake meekomt en zegt: “Och, lit mar rinne, wy ha dochs neat mear.”
Ondertussen is er een nieuwe attractie bijgekomen: “De Prijsstijger 3000”. Dat is een kraampje waar je gewoon staat en ziet hoe alles duurder wordt terwijl je ernaar kijkt. Vooral populair onder volwassenen, minder onder kinderen die nog naïef geloven dat geld eindig is.
In Kollum schijnt een slimme ondernemer al bezig te zijn met een hybride attractie: half botsauto, half fiets. Je moet zelf trappen om vooruit te komen. “Goed foar de sûnens én foar de portemonnee,” aldus de bedenker, die inmiddels wordt onderzocht wegens overdreven logisch nadenken.
En toch, ondanks alles, blijft het volk komen. Want een Fries zonder kermis is als een trekker zonder modder: technisch mogelijk, maar niemand wordt er blij van.
Een oudere man bij de oliebollenkraam vat het treffend samen terwijl hij naar de knipperende lampjes kijkt: “It kin my neat skele wat it kostet… as ik mar even wer dat gefoel ha fan eartiids.” Vervolgens rekent hij af, kijkt naar het bedrag, en zegt zachtjes: “No ja… eartiids wie ek wol goedkeaper.”
