In een Fries dorp is deze week een tijdperk stilletjes ten einde gekomen. Geen groot afscheid, geen muziek, geen lintje. Alleen een man, een stal en een paar koeien die ineens doorhebben dat ze voortaan met een apparaat moeten praten.
Na tientallen jaren zelf melken heeft de boer besloten het werk over te laten aan robots. Niet omdat het niet meer ging, maar omdat het blijkbaar “zo hoort tegenwoordig”. En ergens klopt dat ook, want als iets jarenlang goed werkte, is het natuurlijk hoog tijd om het volledig te automatiseren.
De koeien zelf reageren nog wat verward. Waar ze vroeger precies wisten wie er binnenkwam, wanneer er gemolken werd en waar ze aan toe waren, staat er nu een machine die geen praatje maakt, geen mop vertelt en ook niet even zegt: “Goeie, hoe giet it hjoed?”
“Hy seit hielendal neat,” aldus een koe die zichtbaar moest wennen. “Allinnich mar piep en zoem. Dat is gjin kontakt.”
Volgens omstanders is het vooral het verschil in beleving. Waar vroeger elke koe nog een naam had en een eigen karakter, wordt er nu meer gekeken naar cijfers, liters en systemen. “It sil wol effisjinter wêze,” zegt een buurman, “mar gesellich is oars.”
De boer zelf kijkt er nuchter naar. Hij weet hoe het vroeger ging, met vaste tijden, vaste rondes en een stal waar je alles nog met de hand deed. “Dat wie wurk, mar ek gewoan libben,” klinkt het. Nu loopt alles automatisch, maar voelt het ergens ook stiller. Minder gedoe, maar ook minder verhaal.
De robot doet ondertussen onverstoorbaar z’n werk. Geen pauze, geen klachten, geen mening. Precies zoals het bedoeld is. Alleen lijkt niemand het nog echt bijzonder te vinden, behalve de koeien zelf.
Een oudere man die het vanaf een afstandje bekeek, vatte het treffend samen: “It sil wol foarútgong wêze… mar eartiids wist in koe teminsten wa’t har molk. No moat se mar hoopje dat de stekker der net út giet.”
