BALK – In een wanhopige poging om de beschaving in Zuidwest-Fryslân overeind te houden, is men in Balk op zoek naar nieuwe brugwachters. De situatie is inmiddels zo nijpend dat boten bijna zelfstandig moeten nadenken over hoe ze onder een brug door komen, en dat is voor veel Friese schippers toch een brug te ver.
Volgens lokale bronnen – en vooral Willem die al 40 jaar alles weet – is het probleem simpel: “De âlde garde is op. Dy binne no mear yn de stoel as op de fyts.” En daarmee verdween ook een essentieel onderdeel van de Friese infrastructuur: de man die met een halve boterham in de hand zegt “ik kom der zo an” terwijl er al drie sloepen staan te wachten.
De functie van brugwachter blijkt bovendien veel zwaarder dan gedacht. Niet alleen moet je een brug openen, maar je bent ook het visitekaartje van het dorp. Dat betekent dat je gemiddeld 17 keer per uur moet uitleggen waar het toilet is, terwijl je zelf al twee uur moet.
“Je moatte net tinke dat it allinnich in knopke is,” aldus een verontruste Balkster op klompen. “It is ek psychologysk wurk. Dy toeristen freegje alles. ‘Is dit water diep?’ Ja Gert-Jan, het is geen soep.”
Ondertussen wordt er achter de schermen hard gewerkt aan oplossingen. De gemeente overweegt innovatieve maatregelen zoals een zelfbedieningsbrug waarbij toeristen eerst een korte cursus Fries moeten volgen voordat ze op de knop mogen drukken. “Gewoan efkes ‘iepenje dy brêge’ sizze kinne, dat is wol it minimum,” aldus een ambtenaar die zelf nog nooit een brug van dichtbij heeft gezien.
Ook wordt gekeken naar alternatieven, zoals het inzetten van gepensioneerde mannen die normaal gesproken bij de bouwmarkt rondhangen zonder iets te kopen. “Dy hawwe tiid genôch en se witte altyd alles better, dus dit is eins in perfekte match,” klinkt het optimistisch.
Vooralsnog blijft de situatie gespannen in Balk. Schippers kijken elkaar vertwijfeld aan, bruggen blijven dicht en ergens op een bankje zit nog één oude man zachtjes te mompelen: “Eartiids… doe gong dat allegear gewoan fansels…”
